“İki ekonomiyi birbirine bağlama konusunda fırsatlar görüyorum”

Almanya Eski Cumhurbaşkanı ve Türkiye- Almanya Ekonomi Konseyi Eş Başkanı Christian Wulff Bloomberg HT’nin sorularını yanıtladı.

Türkiye-Almanya bağları ve geleceğe yönelik beklentileri hakkında konuşan Wullf, “Türkiye ile Almanya ortasındaki ilgiler istisnaidir, tarihidir ve bu durum iki halk ortasındaki karşılıklı ilişkilerden kaynaklanmaktadır. Her Türk ailesinde bir periyot Almanya’da bulunmuş, hatta Alman olmuş biri vardır. Pek çok Alman ekonomik ilişkiler, turistik nedenlerle Türkiye’ye geliyor, münasebetiyle çok yakın bir bağ var. Bu bağ benzersizdir ve onun birçok potansiyeli de içinde barındırır. Bilim, araştırma, güç, yenilenebilir güçten savunma teknolojilerine kadar birçok alanda ortak faaliyetler, iş birlikleri yapılabilir. Hasebiyle bu iki ekonomiyi toplam nüfus olan yüz yetmiş milyon tüketiciyle bir ortaya getirmek, hiç birimizin kaçırmayı göze alamayacağı bir fırsat olduğunu düşünüyorum. Ve bu ilgiler göz önüne alındığında, Alman-Türk İş Kurulu eş başkanlığı üzere özel bir durumu üstlenerek şu anda önde gelen girişimcilerle çalışıyoruz. Bugün de burada nitekim çok hoş görüşmeler yaşandı” dedi.

Wullf konuşmasına şöyle devam etti:

“Dünyanın her yerinde çatışmanın ana akım olduğunu ve iş birliğinin ne kadar daha değerli hale geldiğini fark etmekten büyük bir acı duyuyorum. Fransız filozof Henri Levy bir defasında 21. yüzyılın şimdi başlamadığını, zira iklim değişikliği üzere sorunların tahlili, finans piyasaları ve barışın süregelmesi için iş birliğine, iştirake muhtaçlık duyulduğunu söylemişti. Lakin görünen o ki, milliyetçilik, ırkçılık ve korumacılığın tekrar yükseliyor, öbür bir deyişle yine çiçek açıyor ve 18., 19. ve 20. yüzyıl şeytanlarının hala yenilmediği anlaşılıyor. Ve ben iş birliğini, değişimi, bağları derinleştirmeyi savunmak istiyorum, zira Almanya’nın Avrupa’da daha büyük bir rol oynayabileceğine inanıyorum. Türkiye, Amerika ile transatlantik bağlarda, Arap dünyasında, İslam dünyasında, güneyde, Kafkasya’da bir köprü üzere uzanarak çok kıymetli bir rol oynuyor. Türkiye bir köprü, büyük bir tarihe ve birçok temasa sahip değerli bir ülke. Ve şayet Almanlar ve Türkler birbirleriyle irtibat kurarlarsa, birbirlerine daha fazla güvenirlerse ve birbirlerine daha yakınlaşırlarsa, iki ülke birlikte bu problemli dünyayı daha barışçıl hale getirmede büyük bir rol oynayabilir.

“Türkiye’nin Avrupa’ya yakın olması âlâ bir avantaj”

Almanya iktisadı hakkında değerlendirmede bulunan Wullf, “Alman iktisadı birtakım sıkıntılar yaşarken, şu anda büyüme sayılarının çok olumlu gelmemesi şaşırtan değil. Önümüzdeki birkaç yıl içinde Türkiye’de çok sayıda genç, çok sayıda çalışan olacak ve dünya çapında işgücünde bir kıtlık var ve Türkiye’nin Avrupa’ya yakın olması güzel bir avantaj. Daha evvelden Asya’ya giden, Asya’da üretim yapan lakin artık uzun teslimat yolları ve tedarik zincirleri nedeniyle Türkiye’de üretim yapmayı düşünenler var. Örneğin Volkswagen, Ford ile bir sonraki VW otobüsünü burada Türkiye’de üretiyor. Zira Türkiye yakın. Zira Türkiye epeyce muteber. Hayli istikrarlı ve lojistik yolları âlâ. Yani burada potansiyel var ve biz de bugün bundan bahsettik.

Wullf, “Türkiye, insanların ülkede kalmasını sağlamak için daha fazlasını yapmalı. Bunu hukukun üstünlüğü, piyasa iktisadı ve güvenilirlik yoluyla yaparak insanlara umut vermeli. Zira şu anda ülkeyi terk etme isteği çok yüksek. Türkiye, Almanya’ya gelen hekimler, sıhhat çalışanları, araştırmacılar, teknisyenler ve mühendisler açısından bir beyin göçü yaşıyor ve bunlar elbette Almanya’da çok beğenilen karşılanıyorlar, fakat uzun vadede bu Türkiye için bir tehdit. Ayrıyeten Türkiye’den Almanya’ya gelmek isteyen çok fazla sığınmacı var, bu şahıslardan kimileri yakın vakitte Türk oldu. Kimlerin hakikaten sığınmacı olarak Almanya’ya girme hakkına sahip olduğuna yakından bakmalıyız ve bu birebir vakitte Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Şansölye Scholz ortasında da tartışılan bir mevzu. Burada bir istikrar sağlanmalı ki ülkemizde olmasını istediğimiz herkes -öğrenciler, çalışanlar, araştırmacılar, teşebbüsçüler, Almanya’ya seyahat edebilenler- süratli bir halde vize alabilsin ve başkaları de Türkiye’yi terk etmesin, kendi ülkelerinde kalsın” dedi.

“Vize konusu prosedürlerin hızlandırılması ve kolaylaştırılması en üst sıralarda”

Vize konusunda da değerlendirmede bulunan Wullf, “Vize konusu gündemin birinci sıralarında yer alıyor ve prosedürlerin hızlandırılması ve kolaylaştırılması konusu da yüksek önceliğe sahip. En çok müracaatın alındığı başkonsolosluk olan İstanbul’un, vize departmanında örnek bir konsolosluk olarak dijitalleştirilmesi yeterli bir tahlil olabilir. Tüm bu süreçleri, tahminen de yapay zeka ile dijital ortama aktarıp tüm yasal müracaatlara süratli bir formda vize verip, temel olarak Almanya’da sığınma müracaatında bulunmak için vize müracaatında bulunan fakat sığınma hakkı olmayan başka olayları birbirlerinden ayırılması gerekiyor. Birçok insanın sığınma hakkı yok ve ekonomik iş birliği ismine yapılan müracaatları bu müracaatlardan büsbütün ayırmak zorundayız. Bu nitekim çok kıymetli bir bahis ve Almanya’nın da ajandasının en üst sıralarında yer alıyor” dedi.

Wullf’un konuşmasında öne çıkanlar şöyle:

“Pek çok Türk kökenli Alman, Alman iktisadının muvaffakiyetinde değerli bir rol oynuyor ve büyük bir hisseye sahip; ben de onları memnuniyetle karşılıyor ve kendilerine teşekkür ediyorum. Lakin ne yazık ki birtakım tartışmalar artık birden fazla vakit yabancı düşmanlığı, ırkçılık ve insanların büsbütün yalnız olduğu eski günlere dönme fikirleri tarafından zehirleniyor. İtalya’da, Fransa’da, Almanya’da, Amerika’da tartışmaların nasıl daha kolay, daha sıradan hale geldiğini görüyoruz ve bu nedenle bu tartışmalarda şunu açıkça ortaya koymak için şirketlerin, girişimcilerin çok daha büyük bir katkısı gerekiyor. Değişim muhtaçlığı, hudutları aşan ticaret trafiği, fuar ziyaretçilerine gereksiniminiz var, bunun için vizeye gereksiniminiz var. Her yere duvar örmek yerine, kendinizi izole etmek yerine birlikte büyüyen bu global dünyayı tanıtmak gerekiyor. Bu büyük bir misyon, ben de Türk girişimcilerini bu hususları daha ciddiye almaya, siyasi tartışmalara katılmaya teşvik ettim, bu kendi başına yürümez, şayet siz onu kendi başına yürütmeye kalkarsanız o vakit daha fazla duvar örersiniz, daha fazla izolasyon yaşanır, daha fazla sonlar koymuş oluruz. Ve global iktisadın geleceği bu türlü olamaz”

Alman ekonomisindeki problemlerden bahseden Wulff, “Gulliver’in Gezileri’ndeki Gulliver üzere görüyorum. Bu, devin yerde yattığı ve prangalar ve iplerle güya hiç kalkamayacakmış üzere hissettiği bir peri masalı. Alman iktisadı Çin iktisadından sonra Amerikan iktisadından sonra dünyanın üçüncü büyük iktisadı. 84 milyon beşerle hala dünyanın üçüncü büyük iktisadı. Lakin bu iktisat bürokrasiden arındırılmalı, kuralsızlaştırılmalı, teşvik edilmeli. Bu iktisadın tekrar ayağa kalkması, yine daha rekabetçi hale gelmesi ve yine daha fazla üretmesi gerekiyor. Ve iklim değişikliğiyle uğraş yoluyla dönüşüm yaratmalıyız, ileri gitmeye, elektromobiliteye, farklı güç üretimine gereksinimimiz var, kömür ve gazdan uzaklaşıp rüzgar ve hidroelektrik gücünü eklemeliyiz. Bu dönüşüm çok paraya mal oluyor, vakit alıyor, güç alıyor fakat sonunda yeni teknolojilerle, kaynakların korunmasıyla, geri dönüşümle, yine kullanımla dünyada rekabetçi olabiliriz. Yani burada şunu söyleyebilirim ki, bir dönüşümden geçiyoruz ancak güçlerimizi birleştirdiğimizde oburlarının de yardımıyla yine doruğa tırmanma bahtımız var. Türk iktisadı güçlü bir iktisattır ve sinerjimiz birleşirse bunların avantajlarından yararlanacağımız konusunda çok iyimserim” dedi.

“İki iktisat birbirine bağlanma konusunda fırsatlara sahip”

İki ekonomiyi birbirine bağlama açısından fırsatlar olduğunu belirten Wullf, “Türkiye’de çok sayıda genç var ve küreselde mevcut emekçi sorunu büyük bir sorun. Zira Almanya’da baby boomer jenerasyonu artık emekli oluyor ve daha az genç geliyor. Ancak çalışma hayatında vergi ödeyen, toplumsal güvenlik, sıhhat ve emeklilik primi ödeyen daha fazla beşere muhtaçlığımız var. Burada da hizmet bölümünde, bakım dalında ve sıhhat kesiminde genç, nitelikli Türk işgücü potansiyeli büyük kıymet taşıyor. Bu da Türkiye’de kalkınma umutları yaratıyor, zira her iki ülkede de insanların seyahat ettiği ve verimli bir halde iş dünyasının temaslarını her vakit görebiliriz. Hasebiyle burada iki ekonomiyi birbirine bağlama konusunda gerçek fırsatlar görüyorum” dedi.

Wullf, “Bu iş kurulundaki izlenimimiz ikili ticareti artıabileceğimiz istikametinde. İster dünyanın öteki yerlerinden bölgemize taşınan üretim tesislerindeki üretim olsun, ister bankacılık bölümü olsun, bunların dönüşüme gereksinimi var. Türk bankalarıyla Alman bankaları yakın çalışıyor. Bir başka alan güç dalı. Güçte yenilenebilir güç, güneşi, rüzgarı, hidroelektrik gücünü teşvik etmeliyiz ve Türkiye bilhassa güneş gücü için güzel pozisyon şartlarına sahip bir yer. Türkiye ayrıyeten global çapta kıymeti giderek artan güç üretimi için sıvı gaz kullanan gemilerle kimi araştırmalar yapıyor. Yani bugün gerçek bir artışın olabileceği pek çok alandan bahsedildi.

Wullf, “Aşırı milliyetçiliğin, kendini başkalarından üstün tutmanın, ırkçılığın, yabancı düşmanlığının, korumacılığın, kendini izole etmenin global iktisadın büyüme fırsatlarına ziyan verdiğine inanıyorum. İş birliği, değişim ve ortaklaşma ortamına gereksinimimiz var. Genel olarak biz de halklar olarak bunun için kampanya yürütmeli, bunun için çalışmalı ve korkmadığımız gerçeğini cüretle savunmalıyız. Kaygı her vakit en makûs tavsiye veren şeydir lakin yiğit olmamız, öbür kültürlerle, öbür dinlerle, öbür tecrübelerle, öteki kıtalarla iç içe olmamız gerekiyor. Nefret, kışkırtma, ırkçılık, dinler ortası arbede son bulmalı, birbirimize yaklaşmalıyız. Umarım olmaz. Umarım daima birlikte Filistinlilerin kendi devletlerini kurma hakkına sahip olduğu, lakin İsrail’in de var olma hakkına sahip olduğu ve şayet biri başkasının hakkını inkar etmezse barış içinde bir ortada yaşamanın yolunun açılabileceği bir yol izlenir. Bu yolda Türkiye ve Almanya’nın bölge barışına kıymetli bir katkı sağlayacağını umuyorum. Ben Avrupa’nın büyük bir destekçisiyim. Avrupa ülkelerinin, Avrupa sanayi toplumlarının muvaffakiyetinin esasen iç pazarda, eşit koşullarda kendi ortalarındaki uyumda, hizmet özgürlüğünde, personellerin hareket özgürlüğünde, yattığına inanıyorum. Ve akabinde Avrupa ile dünya giderek daha fazla ortak ticaret mutabakatları yapılıyor ve böylelikle en büyük ortak pazar yaratılıyor. Fakat bu pazarlar yaratıldığında o vakit tüketici siyasetten bağımsız olarak kendisi karar verebiliyor. Ben Türk arabası mı istiyorum, Alman arabası mı, Çin arabası mı istiyorum diye kendi karar veriyor. Ve bunu otomobilin teknolojisine bakarak yapıyor. Ortak pazarlar olduğunda fiyatlar yapay olarak daha değerli hale getirilip insanları buna nazaran yönlendirmiyor. Almanya’nın eski Cumhurbaşkanı olarak benim yolum Avrupa’dan dünyaya uzanıyor ve Avrupa’yı sağlam bir ortak kılmada rol oynuyor” dedi.