Hizbullah üyelerinin davet aygıtları ve telsizlerine yönelik siber ataktan bir hafta sonra başkanları Hasan Nasrallah’ın vefatıyla sonuçlanan suikastin sonuçlarını kıymetlendiren İstanbul Kültür Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Milletlerarası İlgiler Kısım Lideri Prof. Dr. Dr. hc Çağla Gül Yesevi, ” İsrail’in taarruzları Lübnan dışındaki öteki ülkeler açısından, güvenliğin sorgulanması gereğini ortaya koydu. Ana mevzu, ‘bu tıp bir atağa maruz kalınabilir mi ve inançta miyiz?’ sorularının seslendirilmesidir. Yeni bir savaş anlayışı ve yeni savaş teknikleri ortaya çıktı” dedi.
İstanbul Kültür Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Memleketler arası İlgiler Kısım Lideri Prof. Dr. Çağla Gül Yesevi, Orta Doğu’nun istikrarlarını ve Türkiye’nin süreç içindeki duruşunu kıymetlendirdi. Prof. Dr. Yesevi, “18 Eylül siber hücumları Hizbullah tarafından önemsendi lakin o tarihten itibaren pek çok üyesinin yaralandığını ve öldürüldüğünü belirtmeliyiz. Hizbullah’ın üyelerini müdafaa emeliyle kullandığı daha eski teknolojiye sahip aygıtların vurulması siber hücum ya da terör hareketi olarak yorumlandı. Siber sızma, aygıtlara bomba yerleştirilmesi ya da yazılımla uzaktan aygıtların patlatılması üzere senaryolar üzerinde konuşuldu. Bu aygıtların tedarik zinciri anlaşılmaya çalışıldı, tedarikçi ve üreticilerin sorumluluğu bile tam olarak aydınlatılamadı. Tedarik zincirinde pek çok farklı ülkenin ve firmanın isimleri geçti lakin sorumluluk alan yahut akla uygun açıklama yapan çıkmadı” diye konuştu.
‘İSRAİL’İN 7 EKİM’DEKİ İMAJI DEĞİŞTİ’
Prof. Dr. Yesevi, 27 Eylül’de İsrail Hava Kuvvetleri’nin saldırısında Hizbullah lideri Hasan Nasrallah’ın öldürülmesinin İsrail’in ülke imajına tesirini şu sözlerle kıymetlendirdi:
“7 Ekim 2023’te başarısızlıkla suçlanan İsrail istihbarat örgütleri ve güvenlik kurumlarının imajının değişmesi sonucunu getirdi. İsrail, bu manada teknolojik ve sinyal istihbaratı yanında insan istihbaratı konusunda da başarılı oldu. Bu bir manada 7 Ekim’de başarısızlıkla suçlanan İsrail istihbarat örgütleri ve güvenlik kurumlarının imajının değişmesi sonucunu getirdi. Lübnan’daki siber hücumlar ile ilgili bilinmeyenler; endişe ve belirsizlik ortamı yarattı. İsrail’in istihbarat ve güvenlik kurumlarının muvaffakiyetleri perçinlendi, böylece İsrail’in devlet imajı güçlendi.”
‘LÜBNAN HALKININ EN SON İSTEDİĞİ ŞEY, YENİ BİR SAVAŞTI’
Suikastın Hizbullah içerisinde ise önemli bir istihbarat zafiyeti olarak yorumlandığını kaydeden Prof. Dr. Yesevi, Hizbullah yapılanmasının geleceğine ait öngörüleri şöyle özetledi:
“Şu anda Lübnan’da siviller öldürülüyor. Hava taarruzlarında yüzlerce Lübnanlı hayatını kaybetti. Hizbullah hem siyasal bir hareket hem de askeri bir güç. Siyasal ve ekonomik istikrarsızlığın uzun vakittir sürdüğü Lübnan’da halka hizmet götüren de bir yapılanmaydı. Lakin roketlerle uzun vakittir İsrail’i vuran Hizbullah, halkın her kısmı tarafından desteklenen bir yapı değil. Lübnan, çok kesimli, etnili, dinli ve mezhepli bir ülke. Lübnan halkı, ekonomik problemlerle boğuşuyordu ve en son istedikleri şey, yeni bir savaştı. Bundan sonra da halkın belirli kısımları Hizbullah’a dayanaklarını sürdürebilirler, yeni bir başkan gelebilir. Lakin çok önemli darbe aldığını ve şu kademede bozguna uğradığını belirtmeliyiz.”
Prof. Dr. Çağla Gül Yesevi, İsrail Başbakanı Netanyahu’nun Lübnan hücumlarını maksada giden yolda bir kural, bir ödeşme olarak nitelendirdiği açıklamalarının Orta Doğu’ya muhtemel tesirlerini şöyle açıkladı: “Orta Doğu’nun daha da karışacağı anlaşılıyor. En kıymetli mevzu sivillerin öldürülmesi. Lübnan Başbakanı Necip Mikati’ye nazaran, 1 milyon Lübnanlı yerinden edildi. Bir haftada yüz bin Lübnanlı Suriye’ye göç etmek zorunda kaldı. Halkın yarısı besin ıstırabı yaşıyor. Lübnanlılar konutlarını terk ettiler, okullara ve plajlara sığındılar. İsrail devlet vazifelileri, İsraillilerin boşaltmak zorunda kaldıkları ülkenin kuzeyindeki konutlarına döneceklerini belirtiyorlar. İsrail, İran’ı ana tehdit olarak görüyor. Daha evvel 1978, 1982 ve 2006’da olduğu üzere, Lübnan ile yeni bir savaş içinde. İsrail Savunma Bakanı Yoav Gallant, ‘Hizbullah’a karşı savaşta bir sonraki basamak yakında başlayacak’ sözünü kullandı. İsrail’in Lübnan’da kara savaşına başlayacağı belirtiliyor. İran, son devirde yaşanan suikastlare karşılık İsrail’e yüz seksen balistik füze ile saldırdı. İran, gerçekleşen atakların, makul, yasal ve yasal olduğunu belirtti.”
‘TÜRKİYE BARIŞÇIL TAHLİLLERDE ETKİN ROL ALMALI’
Orta Doğu’da yaşanan bu süreçte Türkiye’nin de pozisyonuna değinen Prof. Dr. Çağla Gül Yesevi Türkiye’nin uyuşmazlıkların barışçıl formüllerle tahlili için etkin olarak çalışması ve itidalli dış siyaset prensiplerine nazaran hareket etmesinin kıymetini vurgulayarak şunları söyledi:
“Türkiye, Lübnan’a insanı yardım gönderdi. Sayın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Birleşmiş Milletler Güvenlik Kurulu ve başka ilgili kuruluşları harekete geçmeye çağırdı. İslam dünyasının da ataklar karşısında daha kararlı bir duruş sergilemesi gerektiğini belirtti. Türkiye, bu kademede, Lübnan halkının ve hükümetinin yanında olmayı sürdüreceğini açıkladı. Netanyahu’nun BM Genel Heyeti’nde gösterdiği iki harita Ortadoğu’daki bölünmeyi gösteriyor. Netanyahu, İran’ı asıl düşman olarak görüyor ve İran’ın özgürleşmesinin dillendiriyor. Bu tabirin manası, İran rejiminin değiştirilmesi tarafında adımlar atılacağıdır. Netanyahu, ‘İsrail’in Orta Doğu’da ulaşamayacağı hiçbir yer yok’ dedi. Savaşın, bölgede yayılacağı anlaşılıyor. Türkiye’ye düşen uyuşmazlıkların barışçıl prosedürlerle tahlili için faal olarak çalışması ve itidalli dış siyaset unsurlarına nazaran hareket etmesidir.”
02:00
02:00
News
Siyaset
Siyaset
Siyaset
Siyaset
Siyaset
Siyaset
