Kandilli’den Santorini senaryosu: “Tsunami dalgaları bir saatte Türkiye’ye ulaşacak”

Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Zelzele Araştırma Enstitüsü (KRDAE) Müdürü Prof. Dr. Nurcan Meral Özel, Bölgesel Deprem-Tsunami İzleme ve Kıymetlendirme Merkezi’nde gündemdeki son gelişmelere ait açıklamalarda bulundu.

Ege Denizi’nde son bir haftada gerçekleşen sismik hareketliliğe de değinen Özel, zelzele ve volkan üretme potansiyeli bulunan kelam konusu sarsıntıları 7/24 yakından takip ettiklerini, 1-6 Şubat’ta bölgede irili ufaklı 1260 sarsıntı meydana geldiğini söyledi.

Burada son bir haftadaki sarsıntılardan 100’ünün 4 ve üzeri büyüklükte olduğuna dikkat çeken Özel, şunları anlattı:

“2012 yılından beri Kandilli Rasathanesi, UNESCO altında Türkiye etrafındaki denizlerde, Akdeniz, Marmara, Karadeniz ve ilişkili tüm denizlerde zelzele sonucu oluşabilecek tsunami konusunda, civarındaki 13 ülkeye ve 16 enstitüye bildiri üretmektedir.

Eğer bizim denizlerimizde, Batı kıyılarımızda büyük bir sarsıntı olursa tsunami iletisi Kandilli Rasathanesi’nden üretilecek ve AFAD’a gönderilecektir.”

TSUNAMİ TEHDİDİ İNCELENİYOR

Prof. Dr. Özel, bölgede depremlerin irili ufaklı devam ettiğini vurgulayarak, “Kandilli Rasathanesi olarak yalnızca sarsıntı değil, ‘Eğer orada büyük bir sarsıntı olursa kıyılarımıza ulaşabilecek rastgele bir su yükselmesi, bir tsunami dalgası olabilir mi?’ açısında da incelemekteyiz. Kandilli Rasathanesi’nde, bir haftada yaklaşık 1260 zelzelenin tahlili yapıldı.” dedi.

Ege Denizi’ndeki zelzelelerin tektonik bir yapı sergilediğini aktaran Özel, kelam konusu alanın tsunami açısından daha tehlikeli düşey fayların olduğu bir bölge bulunduğunu lisana getirdi.

Bu denizin son 50 yıllık zelzele bilgilerini de paylaşan Özel, şöyle devam etti:

“1956 Amorgos Zelzelesi var, çok büyük bir sarsıntı. 7.7-7.8 (büyüklüğünde) büyük bir tsunami ve hasar yaratmış.

Hatta bu sarsıntıda meydana gelen tsunami dalgalarının Mısır’a kadar ulaştığı tarihi kayıtlarda vardı.

Yine 1989-1991 zelzele serisi var, orta büyüklükte başlayıp büyük bir kırılma olmadan sonlanan. 2002-2003 Ege Sarsıntısı serisi var.

2011-2012 en yakın örnek, orada da bir sarsıntı fırtınası ve volkanik aktivite kelam konusuydu. Büyük bir patlama olmadı. 2024-25 şu günlerde devam eden aktifliği yakından izliyoruz.”

“TSUNAMİ BİR SAATTE TÜRKİYE KIYILARINA ULAŞIR”

Basın mensuplarının sorularını da yanıtlayan Özel, Ege Denizi’nde tsunami oluşturabilecek merkezleri yerlerinin bilindiğini, kendilerinin de zelzele senaryoları üzerinde çalıştıklarını söyledi.

Ege Denizi’nde 7,5 ve 7,7 büyüklüğünde rastgele bir sarsıntının tsunami oluşturması durumunda dalgaların Türkiye’nin kıyılarına ulaşmasının yaklaşık bir saat süreceğine işaret eden Özel, deniz suyunun da yarım metre ile bir metre ortasında yükselebileceğini anlattı.