Kara deliklerin gizemi: Nasıl genişliyorlar?

Japonya Uzay Araştırma Ajansı (JAXA) ile ABD Havacılık ve Uzay Ajansının (NASA) galaksilerin suratını ve yapısını incelemek üzere başlattığı X-Ray Görüntüleme ve Spektroskopi Misyonu’nun (XRISM) birinci müşahedelerine ulaşıldı.

XRISM, dünyaya yaklaşık 62 milyon ışık yılı uzaklıktaki kara deliğin evvelkilerden çok daha ayrıntılı incelemesinin yanı sıra büyük bir yıldızın “ölümüne” işaret eden süpernova kalıntılarının dinamiğini sundu.

GÜNEŞ’TEN 30 MİLYON KAT DAHA BÜYÜK

Güneş’ten yaklaşık 30 milyon kat daha fazla kütleye sahip ve etrafına yer çekimi manasında çok büyük tesiri olan bu kara deliğin etrafındaki hususun yapısı, hareketi ve sıcaklığı gözlemlendi.

İncelemede yaklaşık 160 bin ışık yılı ötedeki “N132D” ismi verilen süpernovanın kalıntılarında ve kara delikte “plazmanın” baskın etmen olduğu belirlendi.

“YAŞAM SÜRECİ HAKKINDA YENİ BAKIŞ AÇISI”

XRISM’in plazmanın yaydığı yüksek güçlü X-ray ışınını gözlemlemek için hayli ülkü olduğu, bu sayede astronomların, kozmosun en güçlü ve türbülanslı bölgeleri konusunda yeni bir anlayışa sahip olabildiğine işaret edildi.

XRISM araştırmacılarından Matteo Guainazzi, yaptığı yazılı açıklamada, yeni müşahedelerin kara deliklerin etraflarındaki unsurla münasebetini anlamanın yanı sıra büyük kütleli yıldızların hayat süreci hakkında yeni bir bakış açısı sunduğunu kaydederek, “Bu da misyonun yüksek güçlü kozmosu keşfetme konusundaki fevkalâde kabiliyetini sergiliyor.” değerlendirmesinde bulundu.