Marmara korkuyor: Denizin sıcaklığı arttı, görüş mesafesi düştü, yoğun plankton çoğalması mevcut

BEĞENDİM

ABONE OL

News

Küresel ısınmanın tesiriyle Marmara Denizi ısınmaya devam ediyor. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mustafa Sarı, Marmara Denizi’ndeki değişimleri nizamlı olarak incelemek için dalış yapıyor. Prof. Dr. Sarı, geçen hafta yaptığı dalışta Marmara Denizi’nin sıcaklığını 12 santigrat olarak ölçtü. Bu bilginin uzun yıllar gösterdiği ortalama durumuna nazaran 3 derece daha yüksek olduğunu açıklayan Prof. Dr. Sarı ayrıyeten, Marmara Denizi’nde balon balığı, aslan balığı, uzun dikenli deniz kestanesi üzere istilacı cinslerin tespit edilmediğini, lakin su sıcaklıklarının artmasıyla bu çeşitlerin kuzeye yanlışsız yayılma riskinin olduğunu belirtti. Sarı, körfezlerden ve kıyılardan suyun renginin değiştiğini ve ağır bir alg çoğalması olduğunu vurgulayarak bu durumun ekseriyetle mayıs ayından itibaren kadar görülmesi gereken bir durum olduğunu fakat su sıcaklıklarının yüksek olması ve denizin kirliliğinin tesiriyle alg çoğalmasının 1 ay erkenden başladığını söz etti.

“YOĞUN BİR ALG ÇOĞALMASI VAR”
Prof. Dr. Sarı, Marmara Denizi’nde su sıcaklıklarının uzun yıllar ortalamasından 3 derece daha yüksek olduğunu belirterek, “Su sıcaklıkları uzun yıllar ortalamasından 3 derece daha yüksek. Şu an 11, 12 derece civarında. Olması gereken su sıcaklığı ise 9 ya da en fazla 10 derece olmalıydı. Marmara, öteki denizlerimiz üzere ısınmaya devam ediyor. Bu sene bu türlü devam ederse rekor seviyede su sıcaklıkları ile karşılaşmak sürpriz olmaz. Son dalışımı yaklaşık 1 hafta evvel yaptım. Görüş uzaklığı 2 buçuk 3 metre civarındaydı, görüş berbattı.

Ağır bir plankton çoğalması var. Körfezlerden, kıyılardan suyun renginin sarıdan turuncuya, kahverengiden koyu yeşile dönmeye başladığını görüyoruz.” dedi.

RENGİ DEĞİŞTİ
Prof. Dr. Sarı, körfezlerden ve kıyılardan suyun renginin değiştiğini ve ağır bir alg çoğalması olduğunu vurguladı. Sarı, şöyle devam etti: “Gemlik Körfezi’nin kimi sığ kıyılarında yakamoz oluşturan plankton kümeleri da ortaya çıktı.

Bunların hepsi olağanda Mayıs ayı başı üzere müsabakamız gereken durumlar. Lakin deniz suyu sıcaklıklarının yüksek olması ve tıpkı vakitte Marmara Deniz’ini ağır biçimde kirletiyor olmamızın sonucu olarak şu an alg çoğalması en az 1 ay, 1 buçuk ay öne gerçek gelmiş oldu. Çok ağır bir alg çoğalması var. Algler neden çoğalır? Denizin rengini değiştiren bu organizmalar neden çoğalır? Maalesef Marmara Deniz’ini atık çukuru olarak kullanmaya devam ediyoruz.

25 milyon insanın attığı atıkların yüzde 52’sini ileri biyolojik arıtmadan geçiriyoruz. Geri kalan yüzde 48’ini yanlışsız düzgün arıtmak bir tarafa, yalnızca sıvılaştırarak denize boca etmeye devam ediyoruz. Kirlilik kaynaklarımız hiç kesintiye uğramadan, üzülerek söylüyorum, devam ediyor.

Türkiye’nin yarısına hizmet sunan sanayi kümeleri Marmara Denizi’nin etrafında toplanmış durumda. Ne yazık ki onların atıkları da yanlışsız düzgün arıtılmadan Marmara Denizi’ne verilmeye devam ediliyor.”

“İSTİLACI TİPLERE RASTLAMADIK”
Prof. Dr. Sarı ayrıyeten, Marmara Denizi’nde balon balığı, aslan balığı, uzun dikenli deniz kestanesi üzere istilacı çeşitlerin tespit edilmediğini söz ederek “Şimdiye kadar Marmara Denizi’nde balon balığı, aslan balığı, uzun dikenli deniz kestanesi üzere kamuoyunun gündemini meşgul eden istilacı tipler bağlamında cinslere rastlamadık. 2023 yılı içerisinde 80’den fazla noktadan örnekleme yaptık.

Marmara Denizi’nin müsilaj sonrası durumunu tespit etmek gayesiyle bu örneklemeleri gerçekleştirdik. Daha evvel hiçbir örnekte bu tiplere rastlamadık. Balıkçılar rapor etmedi, bilim beşerlerine ulaşmadı, resmi bir kayıt yapılmadı.

Fakat bu, Marmara Denizi’nde bu çeşitlerin hiç görülmeyeceği manasına gelmiyor. Bir risk var. Global iklim değişikliğine bağlı olarak deniz suyu sıcaklıkları arttıkça, bu hayvanlar kuzeye gerçek yayılmaya devam edecek.

Lakin bunun ne vakit gerçekleşeceğine dair elimizde somut bir delil yok.” dedi.

“FOSFOR KİRLİLİĞİ DENETİM ALTINA ALINIRSA DENİZ 5-10 YIL İÇİNDE KENDİNİ YENİLER”
Çevre Mühendisi Prof. Dr. Mustafa Öztürk ise bilhassa fosforlu kirleticilerin denize deşarj edilmesinin Marmara’nın tabanını olumsuz etkilediğini ve kirliliği arttırdığını açıkladı.

Olumsuzluklara dikkat çeken Öztürk, “İkinci kıymetli olay ise fosfor kirliliği. Şayet siz Marmara Denizi’ni kurtarmak istiyorsanız, ‘fosfor kirliliği’ dediğimiz kirliliği denetim altına almanız lazım.

Bunun için bütün atık sular, Marmara Denizi etrafı, havzası diyelim… Burada muhafaza alanı haline dönüştürülmeleri gerek. Sonra, Marmara havzası içerisinde bütün hayvan çiftlikleri, altını çizerek söylüyorum, değerli fosfor kaynağı.

Mandıralar, atık su arıtma tesisleri, ziraî kaynaklı kirleticiler katiyen ileri kademe arıtılmalı. Marmara Denizi’nde fosfor kirliliği denetim altına alınırsa, Marmara Denizi 5 ile 10 yıl içerisinde kendini yeniler.” değerlendirmesinde bulundu.