MTA 225 Diri Fayın Deprem Potansiyelini Belirledi

BEĞENDİM

ABONE OL

News

Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA), geçmiş sarsıntıların izleri üzerinde yaptığı çalışmalarla 225 canlı fayın zelzele üretme potansiyelini ortaya koydu.

Diri fayların bulunduğu bölgelerde 50 metre uzunluk, 5 metre genişlik ve 4 metre derinlikte hendekler açan MTA, hendek duvarlarında geçmişte yaşanan zelzelelerin bıraktığı izler üzerinde araştırma yapıyor.

Faylardaki jeolojik katmanlardan binlerce yıl öncesine ilişkin sarsıntı izlerini kayıt altına alarak tarihlendirme numunesi toplayan uzmanlar, numuneleri laboratuvarda tarihlendirerek fayların zelzele üretme dönemini hesaplıyor, fay çizgisinin zelzele tehlikesine yönelik yorumlara ulaşıyor.

MTA Jeoloji Etütleri Dairesi Başkanlığının 2011’de yürürlüğe giren Ulusal Zelzele Stratejisi ve Aksiyon Planı ile 2022’deki Türkiye Afet Risk Azaltma Planı kapsamında yürüttüğü paleosismoloji araştırmaları, Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023 zelzeleleri sonrasında TÜBİTAK’ın takviye vermesiyle genişletildi, Türkiye Canlı Faylarının Paleosismolojik Özelliklerinin Belirlenmesi Projesi platformu oluşturuldu.

MTA, Afet ve Acil Durum İdaresi Başkanlığı (AFAD), Türkiye Belediyeler Birliği, 22 üniversitenin bulunduğu ve TÜBİTAK’ın yönettiği Türkiye Canlı Faylarının Paleosismolojik Özelliklerinin Belirlenmesi Araştırma Platformuyla, Türkiye’deki 485 canlı fay çizgisinin sarsıntı üretme potansiyelinin ortaya konması ve Türkiye Zelzele Tehlike Haritası’nın güncellenmesi amaçlanıyor.

Türkiye’deki 485 canlı fay çizgisi ve segmentinin 225’i üzerinde hendekler kazan MTA, 12 yılda 225 fayın zelzele dönemini ve potansiyelini belirledi, faylarla ilgili riskleri gösteren Türkiye Zelzele Tehlike Haritası’nın güncellenmesine katkı verecek.

Hedef 2030’a kadar tüm canlı fayların tarihî sürecini ortaya koymak

MTA Jeoloji Etütleri Dairesi Lideri Doç. Dr. Selim Özalp, AA muhabirine afetin ziyanlarını azaltmak için zamansal ve mekansal olarak tehlikenin belirlenmesi gerektiğini söyledi.

Paleosismolojik araştırmalar yaptıklarını anlatan Özalp, “6 Şubat zelzeleleri sonrasında projenin süratli halde bitirilmesi gerektiği gündeme geldi. MTA’nın Türkiye Paleosismoloji Araştırmaları Projesi kapsamında 2012’den günümüze kadar geçen süreçte 225 fay sınırı üzerinde çalışmamızı tamamladık.” dedi.

Özalp, hendek çalışmalarını tamamladıktan sonra elde edilenleri dataları raporlaştıracaklarını ifade etti.

Proje Başkanı Jeoloji Yüksek Mühendisi Hasan Elmacı ise uydu ve hava fotoğraflarıyla fay sınırının geometrik ile yapısal özelliklerini ortaya koyduklarını, ayrıntılı topografik haritasını oluşturdukları bölgede alan belirleyerek hendekler kazdıklarını anlattı.

Depremin yüzeyde bıraktığı müsaade hendek duvarlarında görülebildiğini aktaran Elmacı, şöyle konuştu:

“Bunların özel metotlarla yaşlarını belirledik. Bunları yaşlandırdıktan sonra zelzelelerin tarihleri ortasındaki tekerrür dönemlerine bakıyoruz. Örneğin 500 yılda bir tekerrür eden sarsıntısı yakalarsak zelzeleden günümüze geçen süreyi hesaplayarak bir sonraki sarsıntının büyüklüğünü, yer değiştirme ölçüsünü ve olabilirlik vaktini belli bir vakit aralığında yüzdelik dilim olarak verebiliyoruz. Ürettiğimiz bilgi Türkiye Zelzele Tehlike Haritası’nın alt verisi olacak ve hassasiyetini arttıracak. Gayemiz 2030 yılına kadar ülkedeki canlı fayların tarihi sürecini ortaya koyarak data tabanında kullanıcıların hizmetine sunmak. Biz bu yıl 3 grup olarak Aydın, Uşak ve Manisa kamp grupları olarak 25 fay çizgisi üzerinde çalışma yaptık. Manisa’nın Salihli ilçesindeki hendekte son 11 bin yıl içerisinde 4 zelzele izini belirledik ve tarihlendireceğiz.”