Naci Görür uyardı: Sabah uyandığımızda 7 ve üzeri deprem olabilir

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Prof. Dr. Naci Görür konusunda bir kere daha uyardı.

Naci Görür, Anatalya’da ‘Deprem Dirençli Antalya’ isimli söyleşiye katıldı.

Prof. Dr. Görür, 13,6 milyon sene evvel Türkiye’nin levha hareketlerinin, bugünün hareketlerini yapacak halde oluştuğunu ve ülkedeki büyük fayların zelzele ürettiğini söyledi.

Dirençli yerleşim alanlarına vurdu yaptı

Türkiye’nin sarsıntılardan kurtulamayacağını ve zelzelelerin sona ermeyeceğine dikkati çeken Prof. Dr. Görür, zelzele dirençli yerleşim alanlarının oluşturulmasının kıymetini vurguladı.

Prof. Dr. Görür şu sözleri kullandı:

Her sarsıntıda 80-90 bin insanı bir gecede toprağa veremeyiz. Bu bize yakışmıyor. Türkiye’de rastgele bir yerde, sabah uyandığımızda 7 ve üzeri zelzele olabilir. Bu zelzeleler de büyük afetlere neden oluyor. Can mal kaybımız fazla oluyor. Türkiye’de 5’in üzerinde sarsıntılar vefata neden oluyor. Bizim bunu halletmemiz lazım. Bunu anlatmaya çalışıyoruz.

6 Şubat’taki Kahramanmaraş merkezli sarsıntıların akabinde yakın vakitte Japonya’da 7.6 büyüklüğünde zelzele olduğunu ve 132 kişinin tesadüfen öldüğünü anlatan Prof. Dr. Görür, misal sarsıntının Türkiye’de olması halinde on binlerce kişinin ölebileceğinden bahsetti.

“Gökdelenleri dikmeye başlamışlar”

Antalya’nın jeolojisi hakkında bilgi veren Prof. Dr. Görür, Antalya’nın genç çökeller üzerine kurulduğunu söyledi.

Antalya’nın büyük kısmının yerinin yeterli ya da kusursuz olmadığına dikkati çeken Prof. Dr. Görür, falez ve traverten üzere karasal nitelikli kireç taşlar ile alüvyon dolguların üzerinde kentin büyük kısmının yer aldığını belirtti.

Kentin doğusundaki yerin alüvyon dolgusundan oluştuğunu aktaran Prof. Dr. Görür, “Antalyalılar rant hastalığına yakalanmış. Gökdelenleri dikmeye başlamışlar. Antalya’da ne kadar gökdelen yaparsanız, tehlikeyi büyütürsünüz. Bilhassa büyük bina, gökdelen yapabilecek insanlardan uzak durun. O fikirlerden de uzak durun. Sarsıntı dirençli Antalya için bilhassa alüvyon dolgu, taban için son derece sakıncalı. Antalya’nın üzerinde oturduğu körfez dolgusu, sorunlu bir dolgu. Kireç taşları ve travertenler göreli olarak alüvyonlardan daha uygun ancak o da problemli” dedi.

“Antalya faal faylarla çevrili”

Antalya’yı tehdit eden fay sistemleri hakkında bilgi veren Prof. Dr. Görür, şunları söyledi:

Akşehir zonu, Isparta-Burdur zonu ile Göller Yöresi’nin bulunduğu yerler düşey atımlı fayların olduğu bölge. Antalya Körfez doğu, batı ve kuzeyden etkin faylarla çevrili. Antalya fay zonlarına 100 kilometreden uzakta değil, 50-60 kilometre uzakta. Bu fay jenerasyonlarında olacak zelzeleler, Antalya’yı kıymetli tesirler. Doğrultu atımlı faylarda 100 kilometrelik çap içerisindeki yöreler zelzeleden etkilenir. Antalya’nın güneyinde Akdeniz içerisinde Kıbrıs, Girit bölgesinde Helen yayı dediğimiz dalma batma zonu var. Üç büyük tektonik sınır Antalya’yı tehdit etmekte. Güneyden dalma batma zonu büyük zelzele üretebilir. Girit yakınlarında 8 büyüklüğünün üzerinde sarsıntı üretmiş, her an 7’nin üzerinde sarsıntı üretebilir. Bu tehlike denizden gelir. Antalya’yı tehdit eden fay kelam konusu. Akşehir ve Fethiye Burdur zonu sarsıntı ürettiği vakit Antalya önemli biçimde etkilenebilir.

“Antalya’nın doğusu daha çok hasar alır”

Yerel idarelere davette bulunan Prof. Dr. Görür, Antalya’yı tehdit eden fayların incelenmesi, risk tahlili ile risk azaltma çalışması yapılması gerektiğini söz etti.

Antalya’ya yapılacak altyapı çalışmaları ve yatırımların zelzele dalgalarının kentin yapısına tesirinin belirlendikten sonra gerçekleştirilmesi gerektiğine değinen Prof. Dr. Görür, “Ciddi sarsıntı olsa Antalya’nın doğusu daha çok hasar görür. Alüvyonun üzerinde olduğu için sıvılaşma da olur. O bölgeye gökdelenler dikiliyor. Batısında traverten yahut kireç taşlarının üzerinde olan binalar yüksek olmamak kaydıyla biraz daha dirençli olabilirler. Alüvyonun bulunduğu yerlerde talihiniz yok. Zelzele anında alüvyonlar içlerinde su tuttuğu için çökellerdeki su basıncı üst iletiyor. Üst iletince meskenlerin direnci azalıyor. Bina suyun içerisinde üzere hareket etmeye başlıyor ya dönüyor ya da batıyor” diye konuştu.

5 milyon ton TNT patlamasına benzeri enerji

Depremin büyüklüğü ve şiddeti kavramları ortasındaki farkı da anlatan Prof. Dr. Görür, Kahramanmaraş merkezli sarsıntılarda 5 milyon ton TNT patlamasına misal gücün açığa çıktığını söyledi.

Yerel idarelerin kentleri zelzeleye hazırlamaya yönelik çalışmaları hızlandırması gerektiğini anlatan Prof. Dr. Görür, altyapı çalışmalarında betonarme boru kullanılmasını eleştirdi.

Betonarme boruların kırılgan yapısından ötürü zelzeleden etkilendiğini anlatan Prof. Dr. Görür, yerin yapısına uygun, esnekliği yüksek gereçler kullanılmasını önerdi. Prof. Dr. Görür, kentlerde sarsıntı anında çıkacak molozların gömüleceği yahut bertaraf edileceği alanların şimdi belirlenmediğini söyledi.

Prof. Dr. Görür, “Güneydoğu’da 100 milyon ton moloz sağa sola gömüldü, etraf berbat edildi. İstanbul’da 350 milyon ton moloz çıkabilir. İstanbul’da bunu nasıl bertaraf edecek, geri dönüşüme tabi tutacaksanız. Kimse bilmiyor. Sarsıntı eli kulağında gelirse ne olacak. Çabukla kamyonlara doldurup, Marmara’ya dökersiniz. Marmara esasen ölüyor, Marmara da sizi öldürür” dedi.

“Gerçek beka sıkıntısı deprem”

Prof. Dr. Görür, Türkiye’deki gerçek beka sıkıntısının zelzele olduğunu, İstanbul’da büyük zelzele meydana gelmesinin ekonomik manada ülkeyi zora sokacağını söyledi.

Deprem riski nedeniyle Marmara Bölgesi ve İstanbul’un stratejik yapısından ötürü hükümete teklifte bulunduğunu anlatan Prof. Dr. Görür, “Marmara Bölgesi’ndeki endüstriyi Anadolu’ya taşıyın. Anadolu’ya altyapı yapın, endüstriyi teşvik edin. Zelzele nedeniyle sanayi birebir anda tehdit altına girmez, İstanbul’un nüfusu azalır. Her şeyi Marmara Bölgesi’ne toplamışız. Stratejik olarak yanlışsız değil” dedi.

“O bölgenin dikkatli olması gerekir”

Kahramanmaraş sarsıntıları öncesi yıllarca o bölgede sarsıntı beklendiğini anlatmaya çalıştığını kaydeden Prof. Dr. Görür, şunları söyledi:

Şimdi Tunceli, Pülümür, Bingöl yöresinin tehdit altında olduğunu düşünüyorum. Erzincan ile Bingöl, Karlıova ortasında Kuzey Anadolu Fayı’nın bir kısmı geçiyor. O fay, en son 1794 yılında kırılmış. 7.2 büyüklüğünde sarsıntı üretmiş. Her 250 senede bir ortalama zelzele üretiyor. Onun için oradan kaygı ediyoruz. 6 Şubat sarsıntıları Arap levhasını Doğu Anadolu’ya 7-10 metre kaydırdı, sıkıştırdı. Kahramanmaraş’tan Hakkari’ye kadar olan kentlerde zelzele riski fazlalaştı. Arap levhasının kuzeye ittirmesinden ötürü. Doğu Anadolu fayı, Kahramanmaraş’ın kuzeyi, Elbistan kuzeyinden Adana havzasında saçaklanıyor. 6 Şubat sarsıntıları Adana’ya giren faylara gerilim yüklemiş olabilir. O bölgelerin dikkatli olması lazım.

Haber Kaynağı: Demirören Haber Ajansı (DHA)