Nükleer silahlanma yarışı geri dönüyor: Dünya buna hazır mı?

Bu atılım ile bir tarafın kısıtlamaları zevkine uygun bulmaması durumunda mutabakattan tek taraflı olarak vazgeçmesini legalleştirmiş oldu.

YENİ VE TEHLİKELİ BİR YARIŞ BAŞLIYOR
Şubat 2026’da -bundan yaklaşık 500 gün sonra- bu kadar itinayla inşa edilen yapının son kalan tuğlası olan muahede sona erecek.

ABD ile Rusya, yarım yüzyıldır birinci defa nükleer cephanelikleri üzerinde hiçbir kısıtlama olmadan silahlanabilecek. Büyük güçler ortasındaki gerginlikler Soğuk Savaş sonrası doruktayken, yeni bir nükleer silahlanma yarışı başlıyor.

Uzmanlar, bu seferkinin birincisinden çok daha tehlikeli olacağını varsayım ediyor.

ÇİN DE YARIŞA DAHİL
Üç taraflı bir yarış olacak -artık Çin de dahil- ve bu nedenle iki taraflı bir yarıştan çok daha istikrarsız olacak.

Endişenin esas nedenlerinden biri, Çin’in onlarca yıl çok küçük bir nükleer caydırıcılığa güvendikten sonra cephaneliğini süratle genişletmesi.

SÜPER GÜÇLERLE YARIŞIYOR
Şu anda 500 nükleer silaha sahip olduğu varsayım edilen ülkenin on yılın sonunda bine ulaşması ve tahminen de 2035 yılına kadar bin 500 stratejik silah konuşlandırarak ABD ve Rusya ile sayısal olarak eşitlenmesi bekleniyor.

RUSYA GÜÇLERİNİ MODERNİZE ETTİ
Rusya ise klâsik nükleer güçlerini modernize etti. Ayrıyeten, Putin 2018’deki öfkeli bir konuşmasında birkaç yeni nükleer silah sistemini tanıttı.

Putin tarafından duyurulan silahlar ortasında uçuş sırasında yörüngesi değiştirilebilen kıtalararası hipersonik bir füze, neredeyse sınırsız menzile sahip çok süratli bir nükleer seyir füzesi ve Pasifik’i aşabilen bir su altı nükleer torpido yer alıyor.

UKRAYNA SAVAŞI TETİKLEDİ
Putin ayrıyeten Ukrayna savaşıyla irtibatlı olarak gibisi görülmemiş derecede nükleer tehditlerde bulundu.

İşgal başladığında Rusya’nın stratejik silahlarını yüksek alarma geçirdi. O vakitten beri, Batı’yı Kiev’e verilen takviyenin çok ileri gittiğini düşünürse taktik silahlar kullanmakla tehdit ediyor.

NÜKLEER YARIŞIN MALİYETİ YÜKSELİYOR
ABD ise, yeni savaş başlıkları, teslimat araçları (bombardıman uçakları, denizaltılar, füzeler) ve dayanak ve komuta-kontrol sistemlerini kapsayan tüm stratejik ekipmanlarının kapsamlı bir modernizasyonuna girişti. Yeni sistemleri geliştirmenin, inşa etmenin ve işletmenin maliyeti ABD için en az 1,5 trilyon dolar olacak.

ABD, NÜKLEER AKINA NASIL CEVAP VERİR?
Çin’in büyük bir stratejik nükleer güç sağlama konusundaki kararlılığı ve Rusya ile iştiraki tabloyu değerli ölçüde değiştiriyor. ABD bir değil iki nükleer “yakın güç” ile karşı karşıya.

Burada ise asıl soru, ABD’nin ortak bir saldırıyı püskürttükten sonra düşmanlarına hala felaket boyutunda hasar verip veremeyeceği oluyor. Bu da büyük ölçüde neyi amaç almayı seçtiğine bağlı.

“Karşı güç” olarak bilinen mevcut ABD stratejisi, rakibin nükleer güçlerini, liderliğini ve askeri komuta yapısını maksat alıyor. Sonuç ne olursa olsun, yarışa katılan üç ülke de, öbürleri hakkındaki en makûs durum varsayımlarına cevap vermek için büyük ölçüde para harcayacak.