Türk akademisyenler Antarktika’daki kirliliği mercek altına alacak

TÜBİTAK’ın “KUTUP-1001” isimli daveti kapsamında desteklemeye karar verdiği projeler ortasında “İnorganik ve Organik Kirleticilerin Antarktika Bölgesindeki Penguen/Fok Dışkısı ve Okyanus Suyu Örneklerinde Eser Düzeylerde Yüksek Doğruluk ve Hassaslıkla Tayinleri” de bulunuyor.

Proje yürütücüsü Yıldız Teknik Üniversitesi’nde misyonlu Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sezgin Bakırdere, çalışmanın detaylarını anlattı.

Dünyanın geçmişiyle ilgili gizemlerin çözülebileceği tek yer olan kutupların, yıllardır bilim insanlarının ilgisini çektiğini belirten Bakırdere, birçok araştırma projesinin bu noktalarda titizlikle yürütüldüğünü söyledi.

Bakırdere, stratejik açıdan kıymetli araştırmaların, ülkelerin bilim kulvarındaki memleketler arası rekabet alanlarından biri haline geldiğini söz etti.

Son yıllarda Türkiye kaynaklı birçok araştırmanın da Antarktika’da uygulandığını ve bu çalışmaların saygın mecmualarda kaleme alındığını lisana getiren Bakırdere, “Araştırma takımımız, kutup çalışmaları konusunda çok heyecanlı. Muvaffakiyetle tamamladığımız KUTUP-1001 kapsamında tesir faktörü yüksek, milletlerarası saygın mecmualarda 12 bilimsel çalışma yayınladık.” diye konuştu.

“PROJE BÖLGEDEKİ KİRLİLİĞİN ANLAŞILMASINA YARDIMCI OLACAK”

Bakırdere, kutup bölgelerinin dünyanın iklimi ve ekolojisi açısından büyük ehemmiyete sahip olduğuna dikkati çekerek, nüfus bakımından kalabalık kıtalardan uzakta bulunmasına karşın kutuplarda çeşitli kirleticilerin tespit edildiğini bildirdi.

Ayrıca su ve kara canlılarının tabiat olaylarının taşıdığı kimyasal unsurlardan olumsuz etkilendiğini söyleyen Bakırdere, şunları kaydetti:

“Bu nedenlerle Antarktika bölgesinden alınan etraf örneklerinde inorganik ve organik kirleticilere karşı hassas analitik formüllerin geliştirilmesi gerekiyor. Yapılacak 9. sefer sırasında öncelikle penguen/fok dışkısı ve okyanus suyu örnekleri alınacak ve üniversitemizin araştırma laboratuvarlarına transfer edilerek tahlilleri gerçekleştirilecek.

Projemizle, insan sıhhati üzerine olumlu/olumsuz tesirleri olan 13 farklı metal ve yarı metal, 5 farklı ftalat ve organoklorür bileşiği tayin edilecek. Kirleticilerin tayinlerine yönelik yenilikçi analitik yollar geliştirilerek, ülkemizin kutup bölgelerine ait karar alma siyasetlerine takviye verilecek ve sonuçlar, Antarktika bölgesindeki kirliliğin anlaşılmasına yardımcı olacak. Ayrıyeten, bölgenin kirleticilerden korunması için alınacak kararlara yönelik bilimsel doneler elde edilebilecek. Projemizin bilimsel çıktılarıyla ülkemizin Antarktika Antlaşması’ndaki danışman ülke statüsüne geçmesine de takviye olunabileceğini öngörüyoruz.”