Haber Merkezi Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 20237e ilişkin Gelir Dağılımı İstatistiklerini paylaştı. Gelir Dağılımı İstatistiklerinin hesaplandığı Gelir ve Hayat Şartları Araştırması 2023 yılı sonuçlarına ait gelir bilgileri, bir evvelki takvim yılı olan 2022 yılını referans alıyor. Gelir hesaplamalarında; hanehalkı gelirleri, büyüklüğü ve kompozisyonu dikkate alınarak muadil hanehalkı kullanılabilir fert gelirine dönüştürülüyor. Son yapılan araştırma sonuçlarına nazaran; en yüksek muadil hanehalkı kullanılabilir fert gelirine sahip yüzde 20’lik kümenin toplam gelirden aldığı hisse bir evvelki yıla nazaran 0,7 puan artarak yüzde 48,7’ye çıkarken, en düşük gelire sahip yüzde 20’lik kümenin aldığı hisse ise 0,1 puan artarak yüzde 6,1 oldu.
TOPLAM GELİRDEN EN YÜKSEK HİSSESİ YÜZDE 48,5 İLE MAAŞ VE FİYAT GELİRİ ALDI
Toplam gelir içerisinde en yüksek hissesi, yüzde 48,5 ile bir evvelki yıla nazaran 2,3 puan artan maaş ve fiyat geliri aldı. İkinci sırayı yüzde 22,1 ile evvelki yıla nazaran 1,1 puan artan müteşebbis geliri alırken üçüncü sırayı yüzde 17,6 ile evvelki yıla nazaran 2,6 puanlık azalış gösteren toplumsal transfer geliri oluşturdu. Tarım gelirinin müteşebbis geliri içindeki hissesi yüzde 20,5 olurken, emekli ve dul-yetim aylıklarının toplumsal transferler içindeki hissesi ise yüzde 88,4 olarak gerçekleşti.
EN YÜKSEK YILLIK İŞ GELİRİ YÜKSEKÖĞRETİM MEZUNLARININ
Yıllık ortalama temel iş gelirleri sırasıyla yükseköğretim mezunlarında 157 bin 851 TL, lise ve dengi okul mezunlarında 114 bin 374 TL, lise altı eğitimlilerde 89 bin 012 TL, bir okul bitirmeyenlerde 63 bin 425 TL ve okur-yazar olmayan fertlerde 45 bin 637 TL olarak hesaplandı. Geçen yıla nazaran yıllık ortalama temel iş gelirinde en yüksek artış yüzde 89,7 ile lise altı eğitimli, en düşük artış ise yüzde 79,6 ile okur-yazar olmayan fertlerde oldu.
YILLIK İŞ GELİRİNDE EN YÜKSEK ARTIŞ TARIM BÖLÜMÜNDE
Esas iş gelirleri sektörel ayrımda incelendiğinde; en yüksek yıllık ortalama gelirin 121 bin 013 TL ile hizmet bölümünde, en düşük yıllık ortalama gelirin ise 92 bin 632 TL ile tarım bölümünde olduğu görüldü. Bir evvelki yıla nazaran; yıllık ortalama temel iş gelirinde en yüksek artış yüzde 100,9 ile tarım bölümünde gözlenirken, bunu yüzde 86,7 ile sanayi kesimi izledi. Başka taraftan hizmet dalında yüzde 83,2, inşaat bölümünde ise yüzde 74,3 artış gözlendi.
EN YÜKSEK YILLIK İŞ GELİRİ PATRONLARIN
Yıllık ortalama temel iş gelirleri sırasıyla patronlarda 408 bin 174 TL, kendi hesabına çalışanlarda 115 bin 622 TL, fiyatlı maaşlılarda 102 bin 821 TL ve yevmiyelilerde 53 bin 334 TL olarak hesaplandı. Geçen yıla nazaran en yüksek artış yüzde 108,1 ile yevmiyelilerde, en düşük artış ise yüzde 80,7 ile fiyatlı maaşlılarda oldu.
DEPREM BÖLGESİNDE ARAŞTIRMA YAPILAMADI
Ülkemizde yaşanan zelzele nedeni ile 2023 yılında TR63 (Hatay, Kahramanmaraş, Osmaniye) bölgesinde alan çalışması yapılamadığı için İstatistiki Bölge Üniteleri Sınıflandırması (İBBS) ayrımında verilen bölgesel sonuçlar 25 bölgeyi kapsamaktadır.
EN DÜŞÜK GELİR VAN, MUŞ, BİTLİS, HAKKARİ’DE
Araştırma sonuçlarına nazaran, Türkiye’de yıllık ortalama muadil hanehalkı kullanılabilir fert geliri 2023 yılında 90 bin 116 TL iken, İBBS 2. Seviye bölgeleri prestijiyle en yüksek olduğu bölge 124 bin 723 TL ile TR10 (İstanbul) bölgesi oldu. Bu bölgeyi, 115 bin 758 TL ile TR51 (Ankara) bölgesi ve 107 bin 583 TL ile TR21 (Tekirdağ, Edirne, Kırklareli) bölgesi izledi. En düşük yıllık ortalama muadil hanehalkı kullanılabilir fert geliri ise 41 bin 385 TL ile TRB2 (Van, Muş, Bitlis, Hakkari) bölgesinde gerçekleşti.
GELİR EŞİTSİZLİĞİ EN AZ KOCAELİ, SAKARYA, DÜZCE, BOLU, YALOVA’DA
Son yapılan araştırma sonuçlarına nazaran P80/P20 oranı Türkiye’de 7,9 iken, bu pahanın en düşük olduğu İBBS 2. Seviye bölgesi 4,9 ile TR42 (Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova) olurken bu bölgeyi 5,0 ile TR81 (Zonguldak, Karabük, Bartın) ve 5,1 ile TRB2 (Van, Muş, Bitlis, Hakkari) bölgeleri izledi.
P80/P20 oranının en yüksek olduğu İBBS 2. Seviye bölgeleri ise 8,1 ile TRA2 (Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan), 7,8 ile TR51 (Ankara) oldu.
SON YÜZDE 10’LUK KÜMEDE OLANLARIN YÜZDE 67,3’Ü TIPKI GELİR KÜMESİNDE KALDI
Eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert gelirine nazaran sıralı yüzde 10’luk gelir kümeleri prestijiyle fertlerin bir evvelki yıla nazaran yüzdelik geçişleri incelendiğinde; bir evvelki yılda birinci yüzde 10’luk kümede olan fertlerin 2023 yılında yüzde 52,1’inin, son yüzde 10’luk kümede olan fertlerin ise yüzde 67,3’ünün gelir kümesi değişmedi. Ayrıyeten 2022 yılında birinci yüzde 10’luk kümede olan fertlerin yüzde 26,4’ünün 2023 yılında gelir kümesi birden fazla yükseldi. Son yüzde 10’luk kümede olan fertlerin ise yüzde 12,1’inin gelir kümesi birden fazla düştü.
BİR EVVELKİ YILDA İŞSİZ OLAN FERTLERİN YÜZDE 42,4’Ü 2023 YILINDA ÇALIŞMAYA BAŞLADI
Gelir ve Hayat Şartları Araştırması panel bilgiden elde edilen sonuçlara nazaran 2022 yılında işsiz olan fertlerin yüzde 42,4’ü 2023 yılında çalışmaya başladı.
Faaliyet durumu 2022 yılında çalışan olarak belirlenen fertlerin 2023 yılında yüzde 90,6’sı çalışma hayatına devam etti. Bir evvelki yıl işgücüne dahil olmayan fertlerin ise yüzde 10,2’si işgücüne katıldı.
GİNİ KATSAYISI NEDİR?
Gelir dağılımı eşitsizliği ölçütlerinden olan Gini katsayısı, sıfıra yaklaştıkça gelir dağılımında eşitliği, teğe yaklaştıkça gelir dağılımında bozulmayı tabir ediyor. Gini katsayısı hesabında hanenin ve fertlerin elde ettiği yıllık gelirlerin toplamından, gelir referans devrinde ödenen vergiler ve öteki hane yahut şahıslara yapılan tertipli transferler düşüldükten sonra bulunan hanehalkı kullanılabilir geliri kullanılıyor. Daha evvelki yıllarda muadil hanehalkı kullanılabilir fert geliri üzerinden hesaplanan Gini katsayısı; yapılan toplumsal transferlerin gelir dağılımı üzerindeki tesirini görmek emeliyle tüm toplumsal yardımlar hariç ve emekli ve dul-yetim maaşı dahil öteki tüm toplumsal transferler hariç tutularak iki farklı teknikle de ayrıyeten hesaplandı.
02:00
News
Ekonomi
Ekonomi
Ekonomi
Ekonomi
Ekonomi
Ekonomi
