Türkiye’de Yerli Radom Üretimi Tamamlandı

BEĞENDİM

ABONE OL

News

Hava trafik denetim radarını dış tesirlerden korumak için Türkiye’de bugüne kadar yerli imkanlarla yapılmamış bir mühendislik çalışması gerçekleştirildi.

İngilizce “radar” ve “dome” sözlerinin birleşiminden oluşan radom sözüyle isimlendirilen yapılar, antenleri dış dünyanın tesirlerinden korumak için kullanılıyor. Radomlar, içlerinde barındırdıkları radarların performansını etkilemeden bunu yapmak için özel bir yapı ve mimaride şekillendiriliyor.

Türkiye’de bugüne kadar çeşitli gereksinimler için farklı boyutlarda radom çalışmalarına imza atıldı. CES İleri Kompozit ise sahip olduğu yetenekleri kullanarak bugüne kadar Türkiye’de üretilmeyen boyutlarda bir radoma imza attı.

CES Özel Kompozit Uygulamaları Satış Yöneticisi Doç. Dr. Veysel Alankaya, AA muhabirine yaptığı açıklamada, bunun Türkiye’de şimdiye kadar bu boyutlarda üretilmemiş bir yapı olduğunu söyledi.

Teknoloji olarak daha ufak ölçeklerde, daha farklı platformlar için gerçekleştirilmiş eserler olsa da birinci sefer 62 fit çapında bir radom yapısının CES tarafından yaklaşık 540 gün süren bir kontrat kapsamında tamamlandığını belirten Alankaya, temmuzda heyetimi tamamlanan radoma performans testleri, son denetimler yapıldığını söz etti. Alankaya, “Radomumuz eş kıymetlerinin çok daha ötesinde yüksek performansla şu anda Hava Kuvvetlerimizin hizmetinde.” dedi.

Bu yapının teknik ve teknolojik zorluklarına işaret eden Alankaya, bunun hem dalga yayılımı hem radyo frekanslarının davranışının modellenmesi, bununla birlikte lamine kompozit bir yapının, bütünleşik bir yapının yük altındaki davranışının gerçek tahlil edilmesi üzere birden çok disiplinin bir ortada gerçek kullanılması gerektiğini lisana getirdi. Alankaya, “Ortaya en nihayetinde böylesine harika, rastgele bir yapısal dayanım elemanı olmadan kendi kendini bütünleştirerek ayakta tutabilen, yapısal dayanımını büsbütün kendi geometrisinden ve kendi panel yapısından alan bir yapıyı çok uzun vadeli bir emek ve ileri düzey mühendislik tahlilleri sonrasında ürettik.” diye konuştu.

Türkiye’de şimdiye kadar bu stil radom muhtaçlıklarının büsbütün yurt dışı firmalardan sağlanmasının bu teknolojiyi gaye almalarının bir başka nedeni olduğunu vurgulayan Alankaya, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Çünkü CES İleri Kompozit olarak asıl emelimiz her vakit öncelikle ordumuza, ülkemize dünyanın en ileri teknolojisiyle, en kaliteli eserini sağlayıp akabinde bu eseri dünyaya ihraç edebilmek. Üretiminin büyük bir kısmını ihraç eden bir firmayız, kendi ordumuza, kendi ülkemize verdiğimiz eserlerimiz de dünya kalitesi düzeyinde. Bu türlü bir yapıda fark ettik ki büsbütün bütün gereksinim yurt dışından sağlanıyor. Evet birçok handikapı, sorunu var. Multidisipliner bir bakış açısıyla incelemek, yaklaşmak gerekiyor sistemlere. Lakin bizim bu kabiliyetlerimiz mevcut. Bunları neden bir ortaya getirip ülkemize yararlı olacak bir esere dönüştürmeyelim diye düşündük.”

Testlerin akabinde CES’in çok büyük üretim altyapısını kullanarak çok kısa vakitte toplam 119 panelden oluşan RADOM’u ürettiklerini anlatan Alankaya, bu süreçte uykusuz çok geceler, acabalar olduğunu, A, B, C, D, E planları yapıldığını söyledi. Alankaya, “Bilgisayar benzetimlerinde öngörüldüğü üzere alanda da yapı bütünleşti ve yapısal dayanımını sağladı. Performansını Hava Kuvvetlerimiz test etti ve çok şad kaldıklarını lisana getirdiler. Dünya pazarında da bu eserin karşılığını bulacağını biliyorum. Şu andaki tek gayemiz de olabildiği kadar yurt dışında bu eseri farklı müşterilerimiz için geliştirebilmek, satabilmek ve ordumuzun muhtaçlığı olan bu tıp sistemlerde dünya standartlarının da üzerinde eserleri kendilerine sunabilmek.” sözlerini kullandı.

“Kartal yuvasına” 14 tırla taşındı

Radarların, hava trafiğini denetim eden araçların çevresel kaideler altında performanslarını kaybedebildiklerine dikkati çeken Alankaya, kar, dolu, yağmur üzere tabiat olayları karşısında da performans düşüşü yaşayabildiklerini, kullanım ömürlerinin azalabildiğini söyledi.

Radomların bütün bu çevresel koşullardan koruyacak biçimde radar etrafında bir hazne oluşturduğunu bildiren Alankaya, kelamlarını şöyle sürdürdü:

“Fakat radarın performansını da azaltmaması gerekiyor. Yani hem radar açık havada çalışıyormuş üzere rahat sinyal gönderebilmeli, sinyal alabilmeli, birebir vakitte da etraftaki bütün buz, kar, dolu, rüzgar, yağmur üzere tabiat olaylarından etkilenmemeli, korunmalı. Radom tam olarak bunu yapıyor. Bulunduğu yerler maalesef bizim işimizi çok zorlaştırıyor. Zira kendi ortamızda ‘kartal yuvası’ diye tabir ettiğimiz çok uç, ulaşımı sıkıntı, dik ve dar yollarla çok uzun saatler tırmanarak gidilen yerlerde bu radarlar pozisyonlandırılıyor doğal olarak. Zira açık alanda ne kadar yüksekte olurlarsa menzilleri ve gördükleri, takipleri o kadar çok artıyor. Bu radomu da kurduğumuz yer epeyce sarp, yaklaşık 1800 metre rakımda, daracık yollardan gidilen bir mevziydi. 14 tır yavaş yavaş, çok ağır hareketlerle, büyük sandıkları oraya götürdüler. Çok titiz davranarak, orada sandıklar indirildi, tırların hareketleri yapıldı, alan boşaltıldı. Sahiden de daha suram evresindeyken rüzgarla, fırtınayla, ağır yağmurla hem materyal hem takım tanışmaya başladı.

Şöyle de komik bir şey oldu, radonumuzu kurduk ve kabul heyetinin gelip sızdırmazlık testini yapmasını bekliyoruz. Beklerken çok şiddetli yağmur yağıyordu ve müthiş bir fırtına vardı dışarıda. İçeri gittik baktık, radom harika, içerideki atmosferde hiçbir eza yok. Ancak tekrar de sonraki gün güneş altında su sızdırmazlık testimizi bağımsız olarak tekrarladık.”

“Bir elin parmaklarını geçmiyor”

Veysel Alankaya, radomların çok farklı ölçülerde yapıldığına işaret ederek, “Bu büyüklüğe çıktığınızda dünyada yapabilen firma sayısı bir elin parmaklarını geçmiyor. Avrupa’da 1-2, Uzak Doğu’da 2, bir tane de Kuzey Amerika’da firma var. CES bu boyutta radom yapabilen 6. firma olarak pazara girdi. Bundan sonrası kalite standartlarının yükseltilmesi. Eserimiz şu anda dünyadaki eş bedellerinin ortasında birinci sırada olmasa da ikinci sırayı çok rahat alacaktır. Performansı ile öbür 3-4 firmanın çok çok önüne geçecektir. Yüksek kaliteli eserler yapıyoruz.” dedi.

Alankaya, maliyet aktif eserler sundukları için hem küresel markette hem de yurt içinde tercih edildiklerini lisana getirdi.

Radomun büyüklüğünü çeşitli yapılarla kıyaslayan Alankaya, “Radomun çapını 18,5 metre olarak düşünürsek Boğaz Köprüsü’nün üçte biri yüksekliğinde. Ortalama 7-8 katlı bir apartman yüksekliğinde diyebiliriz. Çok ufak yapılar değil. Zira içlerinde çok fazla ekipman, aksesuar, aygıt bulunduruyorlar. O yüzden de bu kadar büyük bir yapının dışarıdan dayanak, taşıyıcı ögeler olmadan kendi kendine bütünleşmesi ve ayakta durması nitekim kolay bir mühendislik değil.” diye konuştu.???????

Hedef dünya pazarları ve ihracat

CES İleri Kompozit Genel Müdürü Selçuk Şentürk de 2017’de cirosunun sırf binden 2’sini ihracattan karşılayan şirketin, 2024 prestijiyle bu oranı yüzde 60 civarına çıkardığını bildirdi.

Aynı mühlet içerisinde yüzde 29,65 CAGR (Bileşik Yıllık Büyüme Oranı) ile büyümeyi istikrarlı bir formda devam ettirdiklerini vurgulayan Şentürk, şunları kaydetti:

“CES, yurt dışı yatırımları ve bölgesel işbirlikleriyle hem ihracatını artırmakta hem de Türkiye operasyonu için iş alanını genişletmektedir. Türkiye’nin birinci yerli radom projesiyle bu alanda küresel bir aktör olarak kendini konumlandıran CES, tahlillerini milletlerarası alanda pazarlamak için gerekli teşebbüsleri başlatmış ve üretim alt yapısı ve kapasitesini de bu yolda geliştirmeye başlamıştır. Hali hazırda Ankara Malıköy’de 2 etkin fabrikası ve 35 bin metrekare üretim alanına ek olarak birebir bölgede 3. bir fabrika yatırımını hızlandırma kararı almıştır. Yeni fabrikanın tamamlanmasıyla toplamda 70 bin metrekare üzerinde bir imalat alanına sahip olacaktır.

Teknoloji, mühendislik, çeviklik, kapasite ve tahlil portföyümüze güveniyoruz. Bunların bir ortaya gelmesiyle ortaya çıkan radom tahlilleriyle yurt dışı pazarlarda kısa müddette kıymetli oyuncular ortasına girmeyi hedefliyoruz.”