DHA Marmara Denizi’nde global ısınmanın tesiriyle deniz suyunun sıcaklığı artarken, oksijen düzeyi pahaları düşüyor. Deniz suyundaki ısı artışı ve oksijen düzeyinin düşmesine kirlilik sorunu de eklenince denizlerdeki canlı hayatları tehlikeye giriyor.
“Marmara Denizi’nde ortalama 1 derece ısı artışı var”
İstanbul Üniversitesi Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Cem Gazioğlu, hususla ilgili şu açıklamalarda bulundu:Marmara Denizi’nde son yıllarda bir sıcaklık artışından bahsediliyor. Tüm denizlerde olan sıcaklık artışının bir sonucu olarak Marmara Denizi’nde de belirli bir ısınmadan bahsetmemiz mümkün. Yüklü olarak ısınma kaynağı olarak bahsedeceğimiz kaynaklar Karadeniz ve Akdeniz sularındaki ısınmadır. Karadeniz’de ortalama 1-1.5 derece, Akdeniz’de 1.5-2 derece olan genel bir ortalamadan bahsediyoruz. Temel olarak su alışverişini bu iki denizden yapan Marmara Denizi’nde de bu artışlar bir ısınma doğuruyor. Bizim yaptığımız araştırma ve tahlillere nazaran bu sıcaklık artışı ortalama 1 derece civarında. Marmara Denizi çift katmanlı bir su. Üstte görünen suyumuz az tuzlu bir su. Bu su Marmara Denizi’nin yaklaşık yüzde altısını oluşturuyor. Aşağı katmanda da yüzde 94-95’ini oluşturan Akdeniz kaynaklı suyumuz var. Çanakkale Boğazı’ndan alt katmandan gelen bu Akdeniz kaynaklı su yaklaşık olarak 6 yahut 8 sene sonra Karadeniz’e geçiyor. Bunun sonucu olarak da alt katmanda bir oksijen problemi var. Bilhassa derin çukurlarda hayat düzeyinin çok altında olan oksijen düzeyleri ölçüyoruz, ölçtük. Bunlardaki değişimler onlu yıllarla tabir edilebilir. Son on yıl içerisinde yahut son 20 yıl içerisinde kademeli formda Marmara Denizi’nde genel olarak bir oksijen azlığından bahsedebiliriz. Fakat hayatı etkileyen en değerli oksijen ezası üst katman suda olan meşakkatlerdir. Kimyasal süreçler içerisinde de üstteki suyun az oksijenle gelmesi, suyun kendi içerisinde yaşadığı kimyasal süreçler, ortamdaki oksijen gerek canlılar gerekse kimyasal süreçler sonucunda tükenme gösteriyor. Fakat şu anda kritik düzeylere ulaştığımızı söylemek mümkün değil. Bu yıllar içerisinde alacağımız önlemler ile ileriki yılları kurtarabiliriz. Marmara Denizi’nde genel olarak bir kirlilik sorunumuz de var. Geçmiş yıllardaki müsilaja bağlı olarak farkındalığı artan bir mevzu bu. Bu müsilaj sorunundan sonra alınan ‘Marmara Denizi Hareket Planı’ çerçevesindeki kararları biz gereğince uygulayabilecek olursak, önümüzdeki 10 yıl içerisinde, 20 yıl içerisinde daha düzgün güzelleşmeler bekliyoruz.
“Isı değişikliğine bağlı öteki denizlerden canlı istilaları olabilir”
sorununun dünyanın yaşadığı bir süreç olduğuna dikkat çeken Gazioğlu, kelamlarını şöyle sürdürdü:
“Marmara Denizi’ni anlamaya çalışıyoruz”
Enstitü olarak gerçekleştirdikleri çalışmaları anlatan Gazioğlu,Marmara Denizi’nde temel olarak sorunu bu iki denizden yüksek oranda alışveriş yapması ve bunun yarattığı biyolojik, fizikî ve kimyasal süreçler. Biz bunları yıl içerisinde mevsimsel olarak izlemeye çalışıyoruz. ALEMDAR2 bilimsel araştırma gemisiyle mevsimlere bağlı olarak seferlerimiz var. Bunun dışında Marmara Denizi yüzeyine dağılmış birtakım şamandıralar var. Bu şamandıralar sabit yerlerde ve biz bunlardan kimi bilgiler alarak Marmara Denizi’ni anlamaya çalışıyoruz.
İstanbul Üniversitesi Deniz Bilimleri İşletmeciliği Enstitüsü olarak yaklaşık 30-35 kişilik takımımızla Marmara Denizi’ni izlemeye uğraş ediyoruz. Uzaktan erişim sağladığımız bu şamandıra datalarını bilhassa alıyoruz. Marmara Denizi’ndeki değişimlere yönelik olarak mevsimsel olarak fizikî, biyolojik, kimyasal parametreleri izliyoruz. Biz bunu uzun yıllardır yapıyoruz. Mirasçısı olduğumuz, bizden evvel kurulan enstitülerin verileri ile kendi bilgilerimizi de birleştirerek bir noktaya hakikat tahlillerimizi yapmaya çalışıyoruz. Yüklü olarak çalışma konularımız fizikî, biyolojik ve kimyasal oşinografi. Son yıllarda artan bir biçimde, global iklim değişikliğinin balıkçılık üzerine tesiri bahisli çalışmalar bu enstitü de gerçekleştiriliyor. ifadelerini kullandı.
“Tedbirler alınmazsa canlı kayıpları olabilir”
Denizlerdeki canlı tipinin devamlılığı için gerekli önlemlerin uygulanması gerektiğinin altını çizen Gazioğlu, şu sözleri kullandı: Marmara Denizi yüklü olarak yarı kapalı bir havza olduğu için buraya gelen her suyun arıtılarak sisteme dahil olması gerekiyor. Bu çok değerli. Arıtma tesislerinin tam kapasite ile çalışması lazım. Ulaşan akarsuların mümkün mertebe denetimli bir halde Marmara Denizi’ne ulaşması lazım. Bunları aslında ‘Marmaray Denizi Aksiyon Planı’nda alınan kararlar çerçevesinde değerlendirebilirsek, kararların uygulanabildiğini takip edersek orta vadede Marmara Denizi’nde en azından kötüleşmenin olmadığını, göreli güzelleşmeler olduğunu göreceğiz.
Türkiye ve Marmara Denizi’ndeki en büyük sorunlardan biri, balıkçılığın çok faaliyet göstermesi. Bu çok avcılık, balıkçılık stoklarımızın üzerinde önemli baskı yaratıyor. Marmara denizi bir ekolojik koridor. Bu bölgenin balıkçılık manasında önemli bir koridor olması balıkçılık açısından önemli bir potansiyeli olduğunu gösteriyor. Balığın planlı bir formda avlanması gerekiyor. Buna da sürdürülebilirlik deniyor. Bunun için de Marmara Denizi’nde birtakım kısımların avcılığa kapatılması gerekiyor. Katiyetle o bölgelerde ticari avcılığın yapılmaması gerektiğini düşünüyoruz. Şu gerçeği de teslim etmemiz gerekiyor. Balık çok kıymetli bir protein kaynağı, biz bunu en ucuz ve kolay yoldan denizlerimizden alabiliriz. Bu mevzuda birtakım regülasyonların da olması gerektiği aşikar. Oksijensiz bir hayattan bahsetmemiz mümkün değil, denizlerimizde ölçtüğümüz ölçü üzerinden konuşacak olursak oksijen ölçüsü belirli bir limitin üzerinde olması gerekiyor ki orada ömür devam edebilsin. Marmara Denizi’nde bilhassa alt katmanlarda aşikâr noktalarda biz bu alt pahaları görüyoruz.
Son onlu yıllara baktığımızda da genel olarak Marmara Denizi’nde oksijen düşüklüğünden bahsedebiliriz. Önlemler şayet alınmayacak olursa ileriki yıllarda oksijen azlığı sonucunda canlı kayıpları da oluşabilir. O yüzden bizim yapmamız gereken makûs gidişi durdurduktan sonra oksijeni nasıl arttırabileceğimiz tarafında çalışmalar yapmamız lazım. Marmara Denizi’nde beslendiği iki kaynak olan Karadeniz ve Akdeniz deki oksijen ölçüsü da bizim Marmara denizimiz üzerinde kıymetli tesire sahip. Marmara denizi için bir çalışma yaparken başka denizlerdeki durumlar da bizi çok fazla etkileyecektir. Sonuç prestiji ile direkt olarak bugünden yarına bu oksijenin balıkçılıkla bir bağlantısı yoktur. Bu limit bedellere çok fazla yaklaşılacak olursa orta vadede balıkçılık üzerinde de tesiri olacaktır. Bugün için tasaya kapılmayı gerektirecek bir durum yok. Önlemlerimizi devam ettirmeliyiz. Haber Kaynağı: Demirören Haber Ajansı (DHA)
02:00
News
Yaşam
Yaşam
Yaşam
Yaşam
Yaşam
Yaşam
