Yarım Asırlık Antika Ustaları Geleceğe Aktarıyor

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

İstanbul’da yarım asırlık antika ustaları, yılların eskittiği yapıtları özgünlüğünü bozmadan restore ederek gelecek kuşaklara aktarıyor.

Fatih’teki 203 antikacının yer aldığı Horhor Antikacılar Çarşısı’nda eski nesnelerin satışının yanı sıra kırılan, yıpranan ve renkleri solan birçok antika yapıtın onarımı da yapılıyor.

Atölyelerinde büyük emekler vererek yapıtların tamiratını yapan ustalar, vakte direnen antika eşyaların gelecek jenerasyonlara aktarılmasını sağlıyor.

Maharetli ellerden çıkan birbirinden pahalı eşyalar, daha sonra son alıcı olarak tabir edilen antika meraklılarının beğenisine sunulmak üzere vitrindeki yerini alıyor.

Horhor Antikacılar Çarşısı’ndaki atölyesinde yapıtların onarımını yapan 67 yaşındaki İlhan Şenyurt, AA muhabirine, 12 yaşında başladığı mesleğini 55 yıldır sürdürdüğünü anlattı.

Başta ahşap eserler olmak üzere çeşitli yapıtların bakım ve tamirini yaptığını söyleyen Şenyurt, yıpranmış ve berbat bir durumda kendilerine gelen birçok eşyayı, eski boyalarını kazıyarak temizlediklerini, zımparaladıklarını ve daha uygun bir görünüme kavuşturmak için gomalak cila uyguladıklarını aktardı.

Şenyurt, yapıtları, orjinal halini bozmadan süreçten geçirdiğini, kimi eşyaların bir haftada, kimilerinin ise 3-4 ay üzere müddetlerde bitebildiğini söz etti.

“Biz de kalan son kuşağız artık”

Antika onarımı yapan ustaların sayısının vakitle azaldığına dikkati çeken Şenyurt, “Eskiden çok ustalarımız vardı ama artık maalesef kalmadı. Eski ustalarımız yaşlandı, birçoğu merhum oldu, artık elini ayağını çektiler. Biz de kalan son jenerasyonuz artık, yeni yetişen kuşak de yok. Öğreteceğimiz kimse de gelmiyor. Herhalde bizimle bir arada bu meslek de bitecek üzere.” dedi.

Antika yapıtların onarım sürecinin kolay olmadığını belirten Şenyurt, bunun uzun yıllar aldığını ve büyük bir deneyim istediğini, 50 yılı aşkın müddettir bu mesleği yapmasına rağmen “Ben çok usta oldum.” diyemediğini, hala öğrenme etabında olduğunu vurguladı.

Şenyurt, İstanbul’da birden fazla Mimar Sinan yapıtları olmak üzere yaklaşık 15 tarihi cami ile türbenin de kündekari kapılarını onardığını, sedef tamiratlarını ve gomalak cilalarını yaptığını anlattı.

“Sabır taşı olmanız gerekir”

Gönül verdiği antika restoratörlüğünü 49 yıldır yapan 67 yaşındaki Veysel Yılmaz ise işinin sabır gerektirdiğini lisana getirerek, “Yani sabır taşı olmanız gerekir. Ne derler hani bir peygamber sabrı vardır. Ondan öteye hani ‘Taşa söylediniz taş çatladı’ derler ya siz çatlamayacaksınız. O kadar dirayetli olmanız lazım ki o işi yapabilesiniz. Bir iş günlerce sürer. Yaparsınız, sonra bir bakarsınız, bir eksik görürsünüz. Tekrar onu bozarsınız, bir daha yaparsınız. Bakarsınız yeniden bir eksik görürsünüz, bir daha yaparsınız. Yani o kadar sabırlı olmanız gerekir ki.” diye konuştu.

Yılmaz, antika eşyaların, özgünlüğü korunup hassas bir bakım etabından geçilerek onarıldığını belirterek, “Bir sefer bir işin orjinal tarafını bozmadan, bozuk olan tarafını restore etmek gerekir. Yani hekimler hani estetik yapıyorlar. Yüzde yanmış bir yer var, orayı kalçadan bir kesim alıp yamıyorlar. Bizde de o denli. Biz kırılan modülün birebirini yerine koymak zorundayız. Birebir gereçle koymak zorundayız. Yani 150 sene evvel ne kullanılmış, kil kullanılmış. Biz de onu koymak durumundayız. Zira öteki bir şeyi kabul etmez.” sözlerini kullandı.

Eserlerin tamiratını yaptıktan sonra “hayata döndürdüm” duygusu yaşadığını kaydeden Yılmaz, şöyle devam etti:

“Restorasyon yaparken yapıtların yaşanmışlıklarına ait farklı hisler yaşıyorum. Sanatseverlerin beğenisine sunulmak üzere vitrinde yerini alan yapıtları görüp keyifli oluyorum. Anne bir çocuk doğurdu ve onu yetiştirdi. En hoş yerlere ulaştırdı. Ben de tıpkı şeyi hissediyorum. Bir analık hissiyle onları yetiştirdim, en hoş yerlerdeler, çok memnun oluyorum.”

Yılmaz, bu meslekte çırak bulunamadığına işaret ederek, kendisinin de oğlunu yetiştirdiğini aktardı.

“En düzgün halde bakımını yapmaya çalışıyorlar”

Çarşıda 30 yıldır antikacılık yapan Murat Fırat ise onarımı gerçekleştiren ustaların kendileri açısından değerli olduğunu söyledi.

Aldığı antikaları bakım için usta ellere teslim ettiğini anlatan Fırat, “Son müşteriye ulaştırabilmek için tam manasıyla dört dörtlük demesek de yani dört üçlük diyelim, eserin en güzel biçimde bakımını yapmaya çalışıyorlar. Alan kişinin de şad kalması lazım. Eser ahşap olduğu takdirde, rengi solmuşsa doğal rengini ortaya koyması lazım ki eser de kendini söz etsin.” dedi.

Fırat, müşterilerin alacağı eserin pak ve bakımlı olmasını tercih ettiğini lisana getirdi.