Akman: Yumurta fiyatları yılın ikinci yarısında hızlı yükselecek

İRFAN DONAT

Yumurta Üreticileri, Eserleri ve Sanayicileri Derneği (YÜSAD) İdare Konseyi Lideri Metin Akman, yumurta fiyatlarının yılın ikinci yarısında süratli bir yükselişe sahne olabileceğini söyledi.

Bloomberg HT’de yayınlanan Tarım-Analiz programına konuk olan Akman, maliyetlerdeki artış kadar iç talep ve dış pazarlardaki gelişmelerin de yumurta fiyatları üzerinde tesirli olduğunu söyledi.

Yumurta üretiminde en kıymetli maliyet kaleminin yem olduğunu ve yem hammaddeleri açısından Türkiye’nin ithalata bağımlı olduğunu hatırlatan Akman, “Yumurta üretiminde kullanılan yemin değerli bir kısmı ithalata bağımlı. İthalata bağımlı olunca da döviz kurları faktörü öne çıkıyor. Öte yandan eseri satarken de yüzde 70-80’i iç piyasaya satılıyor. Yumurta üreticisi, tüccarı, iş insanları bu süreci ihracatla düzgün yönetiyor ve maliyet tesirini bu halde dengelemeye çalışıyor” dedi.

Yumurtanın geçen yıldan bu yana en şanslı hayvansal protein kaynağı olduğunu savunan Akman, “Dünya piyasasıyla karşılaştırdığımızda Türkiye’de yumurta çok ucuz. İç piyasada öbür protein kaynaklarıyla da karşılaştırdığınızda ucuz kalıyor. Neden çok ucuz? Son aylarda Süveyş Kanalında yaşanan kriz burada tesirli oldu. Kriz çıktıktan sonra yumurta ihracatında belli badirelerle müsabakaya başladık. Bu ezaları Rusya üzere farklı pazarlarla aşmaya çalışsak da şu anda bir arz fazlamız var. Arz fazlamız olduğu için, Ramazan gelmesine ve talep artmasına karşın arz talepten fazla olduğu için şuan yumurta fiyatları çok ucuz. Maliyetlerden çok şuan talep bacağı yumurta fiyatını belirliyor. Gelecek aylarda bayramın gelmesi, havaların ısınmasıyla birlikte yumurta fiyatlarında çok artış olmayacağını düşünüyoruz. Bu düzeylerde kalacaktır ancak yılın ikinci yarısında yumurtada süratli bir yükseliş beklenebilir. Zira talep artacaktır. Hem turizm dalı hem de Eylül ayına yaklaşırken okulların açılmasıyla birlikte piyasaların hareketlenmesi bunu sağlayacaktır” diye konuştu.

YÜSAD Lideri Akman, “Diğer yandan yumurta üreticisi para kazanamıyor desek yeridir. Münasebetiyle kapasitelerde ve arzda bir düşüş bekliyoruz. Gerisinden talep artınca da tam karşıtı bir sarmala gireceğiz. Fiyatların ikinci altı ayda süratle artacağını varsayım ediyoruz” yorumunda bulundu.

Gıda enflasyonunun manşet enflasyondan daha yüksek seyrettiğini hatırlatan Akman, ikinci ve üçüncü çeyrekte enflasyonun ne olacağını öngöremediklerini lakin yılın ikinci altı ayında yumurta fiyatlarındaki artışın besin enflasyonuna yakınsayacağını düşündüğünü söyledi.

Akman, “Maliyetler ne kadar artarsa yumurta fiyatları en az onun kadar artacaktır. Şayet bu artış devam etmezse ve çiftçi kazanamazsa daha fazla arz şoklarına münasebetiyle da fiyat şoklarına hazır olmamız gerekir. O yüzden ben yumurta fiyatlarının ikinci altı aylık devirde enflasyona paralel ve üstünde artacağını varsayım ediyorum. Tüm bu artışlara karşın yumurta en ucuz hayvansal protein kaynağı olmaya devam edecektir” dedi.

“Süveyş Kanalı açılmadan bizim yumurta ihracatı konusunda net bir şey söylememiz kolay değil” diyen Metin Akman, “Çünkü ticaretin, ihracatın nasıl etkileneceğini açıkçası öngöremiyoruz. Şuan Rusya, Afrika ve öteki kanallarda çalışıyoruz fakat o işin istikrara oturması vakit alacak. Bunları yılın ikinci çeyreğinin sonunda konuşmakta yarar olabilir. Şuanda oluşan arz fazlasından ötürü yumurta çok ucuz. Bu yılın toplamına baktığınızda da birinci 6 ayda tahminen düşük giden fiyatları, ikinci altı ayda ise süratli yükselen fiyatları göreceğiz. 2024 yılının yumurta üretim ve ihracatının 2023’ten çok farklı olacağını varsayım etmiyorum. Her şeye karşın birebir düzeylerde gerçekleşecektir” diye konuştu.